ဧရာဝတီ တာ နှင့် မြန်မာ့ဆန်စပါး စိုက်ပျိုး ရေး သမိုင်း

မြန်မာ့ဆန်စပါး စိုက်ပျိုး ရေး သမိုင်း

အာရှစပါးကျီ ကျဆုံးခန်း

https://youtu.be/C8UyoRhvFvg?is=K21IouiH2kOh0jO7

ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာစနစ်၏ သမိုင်းကြောင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးပြောင်းလဲလာမှု နှင့် လက်ရှိအခြေအနေ

( Mg Mg Moe Nyunt )

ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် ဒေသခံများက ရေကြီးရေလျှံမှုမှ လယ်ယာမြေများကို ကာကွယ်ရန် သေးငယ်သော မြေသားတာများကို ရှေးယခင်ကတည်းကတည်ဆောက်အသုံးပြုခဲ့ ကြသော်လည်း စနစ်တကျ အစိုးရအဆင့် တာတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများသည် ၁၉ ရာစုအလယ်ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် ၁၈၆၁ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှ စတင်အရှိန်ရလာခဲ့သည်။

ထိုကာလမှစ၍ ဟင်္သာတ၊ ကြံခင်း၊ မြန်အောင်၊ မအူပင်၊သုံးခွ၊ ညောင်တုန်းနှင့် အခြားမြစ်ကမ်းနှင့် ကျွန်းဒေသများတွင် ရေဘေးကာကွယ်ရေး တာများကို တဖြည်းဖြည်းတည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။

တာတည်ဆောက်ရေးသည် အစောပိုင်းတွင် မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် ရေကြီးမှုကို တားဆီးရန် အဓိကထားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်—

တာ + ရေမြောင်း + ရေထိန်းတံခါး + Polder + စိုက်ပျိုးမြေ + လမ်းတံတား + လူနေအခြေချမှု

တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော Integrated Delta Water Management System အဖြစ် ဖွံ့ဖြိုး လာခဲ့သည်။

၁၉၅၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အစိုးရက မြစ်ရေကြီးမှုနှင့် ဒီရေကြီးမှုကာကွယ်ရေး တာများကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များမှ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း Lower Burma Paddyland Development Projects များမှတစ်ဆင့် Polder စနစ်များကို တိုးချဲ့ဖော်ဆောင် ခဲ့သည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ်၌ ထိန်ငူတာ ကျိုးပေါက်မှုကဲ့သို့သော ကြီးမားသည့် ရေဘေး ဖြစ်ရပ်များကြောင့် တာဒီဇိုင်း၊ Freeboard နှင့်တာအင်ဂျင်နီယာစံနှုန်းများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။

၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ညောင်တုန်းကျွန်း ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် Cyclone Nargis နောက်ပိုင်း Polder Rehabilitation နှင့် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း IWRM အခြေခံ Delta Management တို့ကြောင့် တာစနစ်၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍသည် ရေကြီးမှုကာကွယ်ရေးမှ ကျော်လွန်၍ ရေထိန်းချုပ်မှု၊ ဆားငံရေကာကွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝ ကာကွယ်ရေး အထိ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ယနေ့အချိန်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ဘေး ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာကို “တာတစ်ခုချင်းစီ” အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ—

Main River + East Bank + West Bank + Distributary Rivers + Island Embankments + Polders + Drainage + Sluice Gates + Riverbank Protection + Agriculture + Settlements

တို့ပါဝင်သော Integrated Ayeyarwady Delta Flood Management System အဖြစ် သတ်မှတ်၍ စီမံခန့်ခွဲရန် လိုအပ်သည့်အခြေအနေဖြစ်ပါသည်။

ဧရာဝတီမြစ်သည် တစ်နေရာတည်းတွင် တည်ငြိမ်စွာ စီးဆင်းနေသော မြစ် မဟုတ် ဘဲ—

• မြစ်ကမ်းပြိုခြင်း၊

• သဲသောင်ကျွန်းဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊

• မြစ်ကြောင်းရွှေ့ခြင်း၊

• ရေစီးအားပြောင်းလဲခြင်း၊

• မြစ်အောက်ခြေ Scour ဖြစ်ခြင်း၊

• Sedimentation ဖြစ်ခြင်း

တို့သည် နှစ်စဉ်အလိုက် ပြောင်းလဲလျက်ရှိပါသည်။

ထို့ကြောင့် ဧရာဝတီမြစ်ဘေးရှိ ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာစနစ်ကို သာမန်ရေတားအဆောက်အအုံအဖြစ် မမြင်ဘဲ Dynamic River System နှင့် အမြဲအပြန်အလှန်သက်ရောက်နေသောInfrastructure အဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

မြစ်ကြောင်းရွှေ့ပြောင်းခြင်းနှင့် မြစ်ကမ်းပြိုမှုများကြောင့်မူလတာနှင့် မြစ်ကြားအကွာအဝေး လျော့နည်းလာသည့်နေရာများတွင်—

• Secondary Embankment

• Auxiliary Embankment

• Retired Embankment

• Riverbank Protection Works

တို့ကို အဆင့်ဆင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရပါသည်။

ဤဖြစ်စဉ်က ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာစနစ်မှာ တစ်ကြိမ်တည်ဆောက်ပြီး အမြဲတမ်းတည်ငြိမ်နေသော Structure မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာပြသလျက်ရှိပါသည်။

လက်ရှိကာလတွင် ဧရာဝတီမြစ်ဘေးရှိ ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာများအပါအဝင် တာများအားလုံးအတွက် အဓိကအန္တရာယ်များမှာ—

1. Extreme River Flood

2. Heavy Rainfall

3. Storm Surge

4. Sea-level Rise

5. Riverbank Erosion

6. Toe Scouring

7. Channel Migration

8. Embankment Settlement

9. Seepage/Piping

10. Sluice/Gate Deterioration

11. Drainage Congestion

12. Land Subsidence

တို့ ဖြစ်လာပါသည်။

ထို့ကြောင့် ယနေ့ခေတ် တာစနစ်စီမံခန့်ခွဲမှုတွင်

“Embankment Problem” တစ်ခုတည်း အဖြစ် မစဉ်းစားဘဲ—

River–Embankment Interaction Problem

အဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

ဧရာဝတီတာစနစ်၏ သမိုင်းကို အောက်ပါ ၈ ဆင့်ဖြင့်အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြနိုင်ပါသည်။

အဆင့် ၁ — Traditional Embankment Era

ဒေသခံကျေးရွာနှင့် လယ်သမားတာများ။

အဆင့် ၂ — Colonial Major Embankment Era

၁၈၆၁ နောက်ပိုင်း Kyangin, Henzada, Myanaung, Maubinစသည်။

အဆင့် ၃ — Delta-wide Embankment Expansion

၁၈၉၀–၁၉၃၀ ကာလတွင် ကျွန်းများနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တစ်လျှောက် တိုးချဲ့ခြင်း။

အဆင့် ၄ — Post-war Rehabilitation

၁၉၅၇ နောက်ပိုင်း အစိုးရမှ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း။

အဆင့် ၅ — Polder Development Era

၁၉၇၀–၁၉၉၀ Polder + Drainage + Sluice + Agriculture။

အဆင့် ၆ — Design Revision Era

၁၉၉၁ Hteinngu breach နှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်းညောင်တုန်းကျွန်းပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခြင်း။

အဆင့် ၇ — Nargis Rehabilitation Era

၂၀၀၈ နောက်ပိုင်း Polder/Embankment Rehabilitation။

အဆင့် ၈ — Climate & River Interaction Era

၂၀၂၀–လက်ရှိတွင် River Migration, Erosion, Extreme Flood နှင့် Climate Change ကို ပေါင်းစပ်စီမံခြင်း။

တာသည် တစ်ကြိမ်တည်ဆောက်ပြီး ပြီးဆုံးသွားသည့်Structure မဟုတ်ပါ။

တာတစ်ခုသည်—

Construct → Monitor → Maintain → Strengthen → Reconstruct → Relocate

ဟူသော Life Cycle ရှိပါသည်။

ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်၏ နောင်လာမည့် ရေဘေးကာကွယ်ရေးမူဝါဒသည်—

“Build Higher Embankments”

တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ

“Manage the River + Strengthen the Embankment + Improve Drainage + Operate Sluices + Protect the Polder + Adapt Agriculture + Protect Communities”

ဟူသော Integrated Ayeyarwady Delta Flood Management Approach ကို အခြေခံဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

ထိုသို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက နှစ်ပေါင်း ၁၅၀ ကျော်အတွင်းတည်ဆောက်လာခဲ့သည့် ဧရာဝတီမြစ်ဘေးတာအမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သကဲ့သို့ အနာဂတ်တွင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် ရေဘေးအန္တရာယ်များကို ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိသည့်Delta Water Management System တစ်ရပ်အဖြစ် တိုးတက်ပြောင်းလဲနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်

၁

သဖန်းဆိပ်ဆည် သတင်း 11Aug 2026

https://youtu.be/B024BFngF2U?is=hu-sc__mXLjVwIKM

Ayeyarwady Region Government Post

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ လမ်းညွှန်ချက်နှင့်အညီ ရေကျော်ဝင်ရောက်ခြင်းအား ဆောလျင်စွာ တားဆီးနိုင်ရေးအတွက် ရေကျော်ဝင်ရောက်နေသည့်နေရာတွင် အရှည် ၁၂ မီတာ ရှိသော Steel Sheet Pile များကို အလျား ၈၉၀ ပေခန့် အုပ်မိုး၍ ရိုက်စိုက်ခြင်းလုပ်ငန်း Geo Bag နှင့် သဲအိတ်များ ဖိသိပ်ခြင်း၊ သဲအပြည့်ဖြည့်ထားသော Geo Bag အိတ်များနှင့် သဲအိတ်များကို ရေအောက်အထိ စနစ်တကျ သယ်ယူဖိသိပ်ချပေးခြင်း၊ ရေတား/ရေကာတားများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ တာတမံ နိမ့်ကျသွားသည့် နေရာများနှင့် ရေဝင်ပေါက်များကို သဲအိတ်များဖြင့် အထပ်ထပ်စီရီ၍ ရေကာ/ရေတားနံရံများ အရေးပေါ် တည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများကို

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရအဖွဲ့၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန၊ ရေအရင်းအမြစ်နှင့် မြစ်ချောင်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဦးစီးဌာန၊ ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ တံတားဦးစီးဌာန၊ တပ်မတော်သားများနှင့် မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ စုစုပေါင်းလူအင်အား ၃၈၀ ဦး ဖြင့်ပူးပေါင်း၍ ၂၄ နာရီ နေ့ဆိုင်း/ညဆိုင်း အလှည့်ကျစနစ်ဖြင့် မနားတမ်း ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

……………

HLA Min fb post လာ Myat Zaw ၃/၈/၂၀၂၆ ၏ သူ့အဆို

တာကျိုး ၍ တာတွင်းရေဝင်ခြင်း၏ကောင်းကျိုးဆိုးကျိုး

ငဝန်မြစ်တာ သမိုင်းနှင့် ဆန်စပါးစိုက်ပျိုးရေးနှင့် လိုအပ်သည့်နုန်းမြေဩဇာ

သူ့ အဆို
…
လေးမျက်နှာရေကြီးရခြင်း(ဗဟုသုတလေး အဖြစ်)

လေးမျက်နှာရေကြီးတာကိုမပြောခင် ဧရာဝတီတိုင်း၏မြေမျက်နှာသွင်ပြင်ကို ပထမပြောပြချင်ပါတယ်

ဧရာဝတီတိုင်းလို့ပြောလိုက်ရင်မြစ်ချောင်းတွေပေါများပြီး
စပါးခင်းများနဲ့ပြည့်နေတဲ့တိုင်းဒေသလို့
အကြမ်းပြင်းနားလည်ကြပေမဲ့
သူ့ဧရိယာတခုလုံးအနေနဲ့ကတော့နေရာတိုင်းအဲ့လိုဖြစ်မနေပါဘူး

အကြမ်းအားဖြင့်
၁

အောက်ဖက် တောင်ဖက်အကျဆုံးဒီရေရောက် ကျွန်းများရှိရာအပိုင်း
(ငပုတော မြောင်းမြ လပွတ္တာ မအူပင် ဖျာပုံ )

၂

အလည်ပိုင်းဖြစ်သော
(ပုသိမ် ရေကြည် ကျုံပျော် ကျောင်းကုန်းပန်းတနော် ညောင်တုန်း ဓနုဖြူ ဇလွန်ဟသ်ာတ လေးမျက်နှာ )

၃

အညာဆန်သော မြောက်ဖက်ပိုင်း ( အဂ်ပူ မြင်အောင် ကြံခင်း )

ဤလို ၃ ပိုင်းရှိသော အပိုင်းများအနက်မြိုရွာအများဆုံး အလည်ပိုင်းသည်အဂ်လိပ် လက်အောက် မကျရောက်မှီ အထိ
မိုးစပါးကို ဟုတ်တိပတ်တိမစိုက်နိုင်ကြသေးပေ

အကြောင်းသော်က
ထို ဒေသသည် မိုးရာသီ ရောက်ပြီဆိုလျှင် ဧရာဝတီ နှင့် ငဝန်
မြစ်ရေများလျှံတက်ပြီးလယ်မြေများအားလုံးလိုလို
ရေများဖုံးလွှမ်းကုန်၍ဖြစ်ပေ၏

၁၈၅၂ ခုနှစ်အဂ်လိပ်/မြန်မာ ဒုတိယစစ်ပွဲအပြီး အောက်မြန်မာပြည်ကိုအဂ်လိပ်ကသိမ်းပိုက်လိုက်ပြီးသည့်နောက်တွင်

ဧရာဝတီ၏ အနောက်ဖက်မှပထမဦးဆုံးနှင့်အကြီးဆုံး
ခွဲထွက်လာသည့် မြစ်ခွဲဖြစ်သောငဝန်မြစ် စတင်ခွဲထွက်ရာ
ဟသ်ာတမြို့ အထက်နားမှစ၍

ဧရာဝတီမြစ်
အနောက်ဖက်ကမ်းတလျှောက်ဓနုဖြူမြို့အထိနှင့်

ငဝန်မြစ်
အရှေ့ဖက်ကမ်းတလျှောက်သာပေါင်းမြို့ တဖက်ကမ်းအထိ

အမြင့် ၁၈ ပေ ခန့်ရှိသောမြေသားတာကြီးကို ဂငယ်ပုံ
ကာလိုက်လေ၏

ထိုအခါ စ၍၄င်း ဂငယ်သဏ္ဍန် တာအတွင်း
ဝင်သွားသော ဧရာဝတီတိုင်း အလည်ပိုင်းမှ
မြို့နယ်များအားလုံး မိုးရာသီတွင်
စပါးကောင်းကောင်းစိုက်ပျိုးနိုင်လေတော့၏

သို့အတွက်ကြောင့်လည်းအဂ်လိပ်လက်ထက်တွင်
မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာပေါ်၌ဆန်စပါးတင်ပို့မှုအများဆုံးနိုင်ငံ
ဖြစ်ခဲ့ရလေ၏

သို့သော် တာတွင်းမြို့ရွာများ၏နေအိမ်များမှာ မိုးတွင်းရေအပြည့်ဆုံးတာထိပ်ရေတိုက်နေသောအချိန်တွင်
ရေပြင်အမြင့်သည် အိမ်ခေါင်နှင့်တတန်းတည်း ဖြစ်နေရာ
တာကျိုးရင်တော့ ဒုက္ခပါပဲဟုတွေးရင်း ရင်တုန်နေကြရ၏

ထိုအခါအခြားမြို့ရွာများတွင်နွေရာသီမီးဘေးအန္တရာယ်အတွက်
မီးကင်းစောင့်ကြရသလိုတာဘေးမြို့ရွာများတွင်
မိုးရာသီ ရေကင်းစောင့်ကြရ၏

ထိုသို့ကင်းစောင့်နေစဥ်တာ၏တနေရာရာမှ
ထူးပေါက်ခြင်း( ရေများစိမ့်ထွက်လာခြင်း )
တာမျက်နှာပြင် အိကျသွားခြင်းများဖြစ်လျှင်

အနီးဆုံးကင်းသမားကသံချောင်းခေါက်အချက်ပေးရ၏

ထိုအခါအနီးအနားရှိသူများရောက်လာကြပြီး

လိုအပ်သောပြုပြင်မှုများကိုလုပ်၍တာမကျိုးရန်လုပ်ကြရ၏

ဆည်မြောင်းဌာနမှလည်း မြို့အလိုက်ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေး စခန်းများဖွင့်ထားပြီး နွေရာသီ တွင်
တာကြံ့ခိုင်ရေးကို လိုက်လံစစ်ဆေးပေးရ၏

အားနည်းသောနေရာတွေ့လျှင်ပန်းတာထပ်လုပ်ပေးရ၏

ပန်းတာဆိုသည်ကားအားနည်းသောနေရာကို
နောက်ဖက်မှ ပတ်၍တာထပ်ကာခြင်းဖြစ်၏

လေးမျက်နှာတွင် ယခုတာကျိုးခြင်းက
ရေကင်းမရှိ၍လော ပန်းတာမရှိ၍လော
ရွာခံများသာသိကြပေမည်

မြစ်ညှာမှ ရေထပ်မတိုးရင်တော့
လက်ရှိဝင်လာသောရေများ အနီးအနား
မြို့ရွာများသို့ ဆက်လက်ပြန့်ဆင်းသွားလျှင်
လေးမျက်နှာ ၌ ရေကျဖွယ်ရှိသလို
အခြားမြို့များသို့ရေများထပ်ကြီးမည့်
အန္တရာယ်လည်းရှိပေ၏

ဤနေရာတွင် နောက်တခုပြောပြချင်သည်ကား
တာပြင်မြစ်အနောက်ဖက်ဒေသ အကြောင်းပင်ဖြစ်ပါ၏

ထိုတာကြီး ပတ်မကာမှီက
မိုးရာသီ ရေတက်သောကာလတွင်တက်လာသောရေသည်
မြစ်၏အရှေ့အနောက်မျှ၍ပြန့်သွားသော်လည်း

တာကြီးပြုလုပ်ပြီးသည့်နောက်တွင်
အနောက်ဖက်တခုထဲကိုသာပြုံ၍တိုးပြီးတက်သဖြင့်
ယခင်ထက်ပိုပြီးရေတက်ရာ
ရခိုင်ရိုးအခြေနားအထိရောက်လေတော့၏

ထိုအခါမြစ်အနောက်ဖက်ရွာများသည်
ကုန်းမြင့်ရာနေရာများသာရွေး၍ရွာတည်ကြရပြီး

အိမ်ကြမ်းပြင်ကိုတာ၏မျက်နှာပြင်နှင့် လယ်ဘယ်ညှိ
ဆောက်လုပ်ထားကြရာ
၄င်းတို့လယ်များမှာရေ ဖွေးနေသော်လည်း
အိမ်များကတော့ ဘယ်တော့ အခါမှရေမမြုပ်တော့ပေ

သို့ဖြစ်ရာ ထိုရွာများသည်မိုးရာသီးတွင် စပါးမစိုက်နိုင်ကြပေ

သို့သော်
သတင်းကျွတ်မြစ်ရေအကျတွင်
ရေကျပေါက်များမှ ပိတ်ဖမ်းလျှင်
ရေချိုငါးများအဆမတန်ရကြပေရာ
ရေချိုငပိကောင်းများ လှိုင်လှိုင် ထွက်ပေ၏

ထိုအပြင် မိုးရာသီတ လျှောက်
တက်ထားသောရေများကျသွားသောအခါ
၄င်းတို့ပိုင်လယ်မြေများအတွင်းမြေသြဇာအလွန်ကောင်းသည့်နှုံးများတင်ကျန်ခဲ့ကြရာ အားစိုက်ထွန်ယက်ရန်မလိုပဲ ဆောင်းသီးနှံများအောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းကြပြန်၍
စီးပွားရေးအဆင်ပြေကြပြန်၏

တာတွင်းဒေသများကားမြစ်ရေကြီးချိန် ရေမရောက်ပေရာ
နှုံးတင်မြေနု မရကြသဖြင့်ဓါတ်မြေသြဇာကိုသာ

အားထားစိုက်ပျိုးကြရ၏

ယခု တာကျိုး၍ လောလောဆယ် အတိဒုက္ခရောက်ကြရသော်လည်း
ဝင်ရောက်လာသောရေများနှင့်အတူပါသော
နှုံးများက သဘာဝမြေသြဇာများပင်ဖြစ်ရာ
နောက်နှစ်များတွင် စပါးများအထွက်တိုးကြပေတော့မည်

ထိုကြောင့်လည်း
တာတွင်းနေလယ်သမာကြီးများကနှစ်ကြာကြာမှာတခါတော့လည်းတာကျိုးပေးဖို့ လိုပါတယ်လို့
ပြောတတ်ကြပါကြောင်း ။

မြတ်ဇော်

၃၊၈၊၂၀၂၆
Via Bamar Sayawon

ထိန်ငူတာကျိုးပေါက်စဉ်နဲ့ယခုလေးမျက်နှာတာကျိုးပေါက်စဉ်

https://www.facebook.com/reel/1732089097836460/?fs=e&fs=e

ငဝန်တာ ကျိုးပေါက်မှု ၊လေးမျက်နှာ သတင်း

https://fb.watch/IUe2HmDy0C/?fs=e

ဧရာတိုင်းတာဝန်ခဲဆည်မြောင်းညွှန်မှူး၏ ရေဘေးကာကွယ်ရေးရှင်းပြချက် MRTV သတင်း

https://www.facebook.com/reel/1786549602334677/?fs=e&fs=e

တာကျိုးသွားသည့်တာမကြီးနေရာ

https://www.facebook.com/reel/2022250469163323/?fs=e&fs=e

ငဝန်တာပိတ်ဆို့ရန်ကြိုးစားနေကြပုံ

https://www.facebook.com/reel/1353683643497096/?fs=e&fs=e

လေးမျက်နှာရေကြီးမှုအခြေအနေ နှင့် ငဝန်တာနောက်ခံသမိုင်း

Ko Kyi News 4 August 2026 Facebook

https://www.facebook.com/reel/1592636822446668/?fs=e&fs=e

6 August ငဝန်တာကျိုးပေါက်

https://www.facebook.com/reel/1064671396250011/?fs=e&fs=e

8/8/2026 ဆောက်လုပ်ရေးဌာနမှSheet Piles များကုညီပိတ်ဆို့နေ

https://www.facebook.com/reel/1378091390320583/?fs=e&fs=e

Today Trendy Facebook post

ရေစီးသန်လွန်းလို့ ကရိန်းကြီးတွေနဲ့ သံမဏိပြားတွေပါ ရိုက်စိုက်ပြီး နေ့ရောညပါ အသည်းအသန် ပြုပြင်နေတဲ့ငဝန်တာတမံ

ဆောက်လုပ်ရေးမှ ကရိန်းကြီးများဖြင့် Steel Sheet Pile ရိုက်စိုက်ခြင်းအပါအဝင် ဌာနပေါင်းစုံမှ ၂၄ နာရီပတ်လုံး အရှိန်အဟုန်မြှင့်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း

ငဝန်တာတမံ အောက်ခံ သဲကြော ထူးပေါက်မှုကြောင့် တာနိမ့်ကျကာ ရေကျော်စီးဝင်နေမှုကို အချိန်မီ တားဆီးနိုင်ရန်အတွက် ဆောက်လုပ်ရေး အဖွဲမှ ကရိန်း (Crane) ကြီးများနှင့် စက်ယန္တရားများ အသုံးပြု၍ Steel Sheet Pile (သံမဏိ တာတားပြားများ) ရိုက်စိုက်သည့် လုပ်ငန်းများကို အရေးပေါ် အရှိန်အဟုန်မြှင့် ထည့်သွင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

အဆိုပါ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်း –
ဆောက်လုပ်ရေး၏ Steel Sheet Pile ရိုက်စိုက်မှု – ရေစီးအား သန်လွန်းသည့်နေရာများနှင့် မြေအောက်ရေစိမ့်ဝင်မှု အားကောင်းသည့် သဲကြောများကို အပြီးတိုင် ပိတ်ဆိုနိုင်ရန် ဆောက်လုပ်ရေးမှ ကရိန်းကြီးများကို အသုံးပြု၍ Steel Sheet Pile ပြားများကို ရေအောက် အုတ်မြစ်အထိ ခိုင်ခံ့စွာ ရိုက်စိုက်ပေးလျက်ရှိပါသည်။

Geo Bag များဖြင့် ထပ်ဆင့်ဖိသိပ်ခြင်း – ဆောက်လုပ်ရေးမှ ရိုက်စိုက်ပေးထားသည့် Sheet Pile ရေကာနံရံများ၏ ဘေးပတ်လည်နှင့် တာနိမ့်ကျသွားသည့် နေရာများတွင် သဲစုပ်စက်လှေ ၁၃ စီးမှ စုပ်ယူရရှိသော သဲများဖြည့်ထားသည့် Geo Bag အိတ်ကြီးများကို ထပ်ဆင့်စီရီ ဖိသိပ်ခြင်း၊

ဌာနပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု – ဆည်မြောင်း၊ မြစ်ချောင်းဖြိုး၊ ဆောက်လုပ်ရေး၊ တပ်မတော်နှင့် မီးသတ်တပ်ဖွဲဝင် စုစုပေါင်း အင်အား ၂၀၀ ကျော်တိုသည် Night Light မီးဆိုင်းများအောက်တွင် နေ့ဆိုင်း/ညဆိုင်း ၂၄ နာရီပတ်လုံး မနားတမ်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။

ဆောက်လုပ်ရေးမှ ကရိန်းကြီးများဖြင့် Steel Sheet Pile များ စနစ်တကျ ရိုက်စိုက်ပေးခြင်းနှင့် Geo Bag များ ဖိသိပ်ခြင်းတိုကြောင့် တာတမံ ရေစိမ့်မှုနှင့် ရေကျော်မှုကို ပိုမိုခိုင်ခံ့စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး စိုက်ပျိုးမြေများနှင့် ပြည်သူများ၏ အိုးအိမ်များ ရေဘေးမှ အမြန်ဆုံးကင်းဝေးစေရေးအတွက် ဆက်လက် အရှိန်အဟုန်မပျက် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

————-

Maung Maung Moe Nyunt

ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာစနစ်၏ သမိုင်းကြောင်း၊ ဖွံ့ဖြိုးပြောင်းလဲလာမှု နှင့် လက်ရှိအခြေအနေ

ဧရာဝတီမြစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကမြစ်ကြီးဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံ၏ အလယ်ပိုင်းမှ တောင်ဘက်သို့ စီးဆင်းကာ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် မြစ်ခွဲများစွာဖြင့် ဖြန့်ကျက်စီးဆင်း လျက်ရှိသည်။ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ၏ မြေပြန့်နိမ့်ကျမှု၊ မုတ်သုံရာသီအတွင်း မိုးရေများပြားမှု၊ မြစ်ရေကြီးမှု၊ မြစ်ခွဲရေတက်မှု၊ ဒီရေတက်ကျမှုနှင့် မြစ်ကမ်းပြိုမှုတို့ကြောင့် ရေဘေးကာကွယ်ရေး သည် ဒေသ၏ စိုက်ပျိုးရေး၊ လူနေအိမ်ရာနှင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အဓိက လိုအပ်ချက်တစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။

ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသတွင် ဒေသခံများက ရေကြီးရေလျှံမှုမှ လယ်ယာမြေများကို ကာကွယ်ရန် သေးငယ်သော မြေသားတာများကို ရှေးယခင်ကတည်းက တည်ဆောက်အသုံးပြုခဲ့ ကြသော်လည်း စနစ်တကျ အစိုးရအဆင့် တာတည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများသည် ၁၉ ရာစု အလယ်ပိုင်း၊ အထူးသဖြင့် ၁၈၆၁ ခုနှစ်ဝန်းကျင်မှ စတင်အရှိန်ရလာခဲ့သည်။

ထိုကာလမှစ၍ ဟင်္သာတ၊ ကြံခင်း၊ မြန်အောင်၊ မအူပင်၊ သုံးခွ၊ ညောင်တုန်းနှင့် အခြားမြစ်ကမ်းနှင့် ကျွန်းဒေသများတွင် ရေဘေးကာကွယ်ရေး တာများကို တဖြည်းဖြည်း တည်ဆောက်ခဲ့ကြသည်။
တာတည်ဆောက်ရေးသည် အစောပိုင်းတွင် မြစ်ကမ်းတစ်လျှောက် ရေကြီးမှုကို တားဆီးရန် အဓိကထားခဲ့သော်လည်း နောက်ပိုင်းတွင်—
တာ + ရေမြောင်း + ရေထိန်းတံခါး + Polder + စိုက်ပျိုးမြေ + လမ်းတံတား + လူနေအခြေချမှု

တို့ကို ပေါင်းစပ်ထားသော Integrated Delta Water Management System အဖြစ် ဖွံ့ဖြိုး လာခဲ့သည်။

၁၉၅၇ ခုနှစ်နောက်ပိုင်းတွင် အစိုးရက မြစ်ရေကြီးမှုနှင့် ဒီရေကြီးမှုကာကွယ်ရေး တာများကို ဆက်လက်တည်ဆောက်ခဲ့ပြီး၊ ၁၉၇၀ ပြည့်နှစ်များမှ ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း Lower Burma Paddyland Development Projects များမှတစ်ဆင့် Polder စနစ်များကို တိုးချဲ့ဖော်ဆောင် ခဲ့သည်။

၁၉၉၁ ခုနှစ်၌ ထိန်ငူတာ ကျိုးပေါက်မှုကဲ့သို့သော ကြီးမားသည့် ရေဘေး ဖြစ်ရပ်များကြောင့် တာဒီဇိုင်း၊ Freeboard နှင့် တာအင်ဂျင်နီယာစံနှုန်းများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် လိုအပ်လာခဲ့သည်။

၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များတွင် ညောင်တုန်းကျွန်း ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ၂၀၀၈ ခုနှစ် Cyclone Nargis နောက်ပိုင်း Polder Rehabilitation နှင့် ၂၀၁၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း IWRM အခြေခံ Delta Management တို့ကြောင့် တာစနစ်၏ အဓိကအခန်းကဏ္ဍသည် ရေကြီးမှုကာကွယ်ရေးမှ ကျော်လွန်၍ ရေထိန်းချုပ်မှု၊ ဆားငံရေကာကွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝ ကာကွယ်ရေး အထိ တိုးချဲ့လာခဲ့သည်။

ထို့ကြောင့် ယနေ့အချိန်တွင် ဧရာဝတီမြစ်ဘေး ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာကို “တာတစ်ခုချင်းစီ” အဖြစ်မဟုတ်ဘဲ—
Main River + East Bank + West Bank + Distributary Rivers + Island Embankments + Polders + Drainage + Sluice Gates + Riverbank Protection + Agriculture + Settlements

တို့ပါဝင်သော Integrated Ayeyarwady Delta Flood Management System အဖြစ် သတ်မှတ်၍ စီမံခန့်ခွဲရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါသည်။

ဧရာဝတီမြစ်သည် တစ်နေရာတည်းတွင် တည်ငြိမ်စွာ စီးဆင်းနေသော မြစ် မဟုတ် ဘဲ—

  • မြစ်ကမ်းပြိုခြင်း၊
  • သဲသောင်ကျွန်းဖြစ်ပေါ်ခြင်း၊
  • မြစ်ကြောင်းရွှေ့ခြင်း၊
  • ရေစီးအားပြောင်းလဲခြင်း၊
  • မြစ်အောက်ခြေ Scour ဖြစ်ခြင်း၊
  • Sedimentation ဖြစ်ခြင်း
    တို့သည် နှစ်စဉ်အလိုက် ပြောင်းလဲလျက်ရှိပါသည်။
    ထို့ကြောင့် ဧရာဝတီမြစ်ဘေးရှိ ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာစနစ်ကို သာမန်ရေတားအဆောက်အအုံအဖြစ် မမြင်ဘဲ Dynamic River System နှင့် အမြဲအပြန်အလှန်သက်ရောက်နေသော Infrastructure အဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

မြစ်ကြောင်းရွှေ့ပြောင်းခြင်းနှင့် မြစ်ကမ်းပြိုမှုများကြောင့် မူလတာနှင့် မြစ်ကြားအကွာအဝေး လျော့နည်းလာသည့်နေရာများတွင်—

  • Secondary Embankment
  • Auxiliary Embankment
  • Retired Embankment
  • Riverbank Protection Works
    တို့ကို အဆင့်ဆင့် ဆောင်ရွက်ခဲ့ရပါသည်။
    ဤဖြစ်စဉ်က ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာစနစ်မှာ တစ်ကြိမ်တည်ဆောက်ပြီး အမြဲတမ်းတည်ငြိမ်နေသော Structure မဟုတ်ကြောင်း ထင်ရှားစွာပြသလျက်ရှိပါသည်။

လက်ရှိကာလတွင် ဧရာဝတီမြစ်ဘေးရှိ ရေဘေးကာကွယ်ရေးတာများအပါအဝင် တာများအားလုံးအတွက် အဓိကအန္တရာယ်များမှာ—

  1. Extreme River Flood
  2. Heavy Rainfall
  3. Storm Surge
  4. Sea-level Rise
  5. Riverbank Erosion
  6. Toe Scouring
  7. Channel Migration
  8. Embankment Settlement
  9. Seepage/Piping
  10. Sluice/Gate Deterioration
  11. Drainage Congestion
  12. Land Subsidence
    တို့ ဖြစ်လာပါသည်။
    ထို့ကြောင့် ယနေ့ခေတ် တာစနစ်စီမံခန့်ခွဲမှုတွင်
    “Embankment Problem” တစ်ခုတည်း အဖြစ် မစဉ်းစားဘဲ—
    River–Embankment Interaction Problem
    အဖြစ် သတ်မှတ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။

ဧရာဝတီတာစနစ်၏ သမိုင်းကို အောက်ပါ ၈ ဆင့်ဖြင့် အကျဉ်းချုပ်ဖော်ပြနိုင်ပါသည်။

အဆင့် ၁ — Traditional Embankment Era
ဒေသခံကျေးရွာနှင့် လယ်သမားတာများ။

အဆင့် ၂ — Colonial Major Embankment Era
၁၈၆၁ နောက်ပိုင်း Kyangin, Henzada, Myanaung, Maubin စသည်။

အဆင့် ၃ — Delta-wide Embankment Expansion
၁၈၉၀–၁၉၃၀ ကာလတွင် ကျွန်းများနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်တစ်လျှောက် တိုးချဲ့ခြင်း။

အဆင့် ၄ — Post-war Rehabilitation
၁၉၅၇ နောက်ပိုင်း အစိုးရမှ ပြန်လည်တည်ဆောက်ခြင်း။

အဆင့် ၅ — Polder Development Era
၁၉၇၀–၁၉၉၀ Polder + Drainage + Sluice + Agriculture။

အဆင့် ၆ — Design Revision Era
၁၉၉၁ Hteinngu breach နှင့် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်များအတွင်း ညောင်တုန်းကျွန်းပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ခြင်း။

အဆင့် ၇ — Nargis Rehabilitation Era
၂၀၀၈ နောက်ပိုင်း Polder/Embankment Rehabilitation။

အဆင့် ၈ — Climate & River Interaction Era
၂၀၂၀–လက်ရှိတွင် River Migration, Erosion, Extreme Flood နှင့် Climate Change ကို ပေါင်းစပ်စီမံခြင်း။

တာသည် တစ်ကြိမ်တည်ဆောက်ပြီး ပြီးဆုံးသွားသည့် Structure မဟုတ်ပါ။
တာတစ်ခုသည်—
Construct → Monitor → Maintain → Strengthen → Reconstruct → Relocate
ဟူသော Life Cycle ရှိပါသည်။

ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ်၏ နောင်လာမည့် ရေဘေးကာကွယ်ရေးမူဝါဒသည်—
“Build Higher Embankments”
တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ

“Manage the River + Strengthen the Embankment + Improve Drainage + Operate Sluices + Protect the Polder + Adapt Agriculture + Protect Communities”

ဟူသော Integrated Ayeyarwady Delta Flood Management Approach ကို အခြေခံဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။
ထိုသို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက နှစ်ပေါင်း ၁၅၀ ကျော်အတွင်း တည်ဆောက်လာခဲ့သည့် ဧရာဝတီမြစ်ဘေးတာအမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းနိုင်သကဲ့သို့ အနာဂတ်တွင် ရာသီဥတု ပြောင်းလဲမှုနှင့် ရေဘေးအန္တရာယ်များကို ပိုမိုခံနိုင်ရည်ရှိသည့် Delta Water Management System တစ်ရပ်အဖြစ် တိုးတက်ပြောင်းလဲနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။