ပုဂံအစရှိ ရှေးက တည်ဆောက်ရေးနည်းပညာမှာ အမိုးခုံးတွေက စီ ရခက်တယ်။ အုတ်စီးအုတ်နင်းကောင်းဖို့ လိုမယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် အခက်ဆုံးက အမိုးခုံးစီတာမဟုတ်၊ အမိုးပြန့် ။ flat roof လို့ ဘာသာပြန်ရမယ်ထင်တယ်။

ဒီလို အမိုးပြန့် ရအောင် အရွယ်စားကြီးတဲ့ ရှေးအုတ် နဲ့ သာတည်ဆောက်မှရတာ။ ခေတ်သစ်အုတ် (modular brick) နဲ့ စီလိုမရ။

နားလည်လွယ်အောင် ထပ်ရှင်းပြရရင် ခုခေတ် အင်္ဂလန်အုတ်နဲ့ ဘယ်လိုမှ အမိုးပြန့်စီလို့မရ။ ဘယ်လိုသော ဘိလပ်မြေသုံးသုံး ကျွံကျမှာ။
ဒါပေမယ့် သိပ်စီချင်ရင်တော့ အပေါ်ကို နည်းနည်းလေးခုံးပေးရတယ်။ ခုံးပေးရင် စီလို့ရသွားတယ်။
အပြန့်စီလို့ မရ။ အဲ့လို။

ရှေးအုတ်တွေက အရွယ်စားပိုကြီးတဲ့အတွက် မျက်နှာပြင်ဧရိယာပိုကျယ်တယ်။ အဲ့ဒါကို contact area လို့ဘာသာပြန်မယ်။ အရပ်ခေါ် ခေါ်ရရင်ါအပြားကြီးတယ်ပေါ့။ အနည်းဆုံး “တောင်ဆုပ်”အရွယ်ရှိတာကို။

မျက်နှာပြင်ကျယ်ပီး အပြားကြီးတဲ့အုတ်ကို တစ်ချပ်ပေါ် တစ်ချပ်ထပ်ပီး တိုးစီ စီလိုက်တဲ့အခါ အားသာချက် က ဟန်ချက်ညီအောင် ထိမ်းလို့ရသွားတယ်။ အဲ့ဒီစနစ်ကို Cantilever & Counterweight System လို့ ဘာသာပြန် သုံးနှုန်းလိုက်မယ်။

ပုဂံခေတ်ကနေ ကုန်းဘောင်ခေတ်အထိ အဲ့ဒီစနစ်ကို သုံးတယ်။ တစ်ဖက်ဖက် တနေရာရာကနေ စမှတ် ထားပီးအခြားတစ်ဖက်ကို နည်းနည်း ချင်း တိုးတိုးပီးစီသွားလို့ “ တိုးစီ “ စနစ်လို့ခေါ် တာ ဖြစ်မယ်။ အဲ့ဒါကိုတော့ အခေါ်ဝေါ်ရှိပီးသား။ Corbeling system ပါတဲ့။

အုတ်ဆိုဒ်ကြီးလို့ဆိုပီး အမိုးပြန့် မိုးဖို့လေပေါ်မှာ အုတ်စီလို့မရပါဘူး။ အောက်မှာ ငြမ်း အရင်ဆောက် ရပါတယ်။ ကျောက်စာတွေထဲတော့ ငြမ်း ဆိုတဲ့အသုံးနှုန်းမတွေ့သေး။

ကန္နာပြင်သစ်ဖိုး ဘယ်လောက်ကျတယ်ဆိုပီး တွေ့လို့ အခိုင်မာဖြစ်တဲ့ စင်တွေ ဆောက်ကြတယ်လို့ သိရတယ်။ သစ်သားထောက်တွေအများကြီးပါတဲ့ စင် တွေဆောက်မယ်။ ကြမ်းခင်းမယ်။ အဲ့ဒီသစ်သားကြမ်းခင်းပေါ်မှာ အုတ်စီမယ်။ စိတ်ချရဘီထင်ရတဲ့ အချိန်ရောက်ရင် သစ်သားစင်ကိုဖျက်ယူမယ်။ အဲ့လို။

ထားတော့…
ရှေးအုတ်စီး အုတ်နင်းအကြောင်း ပြန်ဆက်ရအောင်

ပုဂံခေတ် အုတ်စီးအုတ်နင်းမှာ တိကျသေချာတဲ့ အုတ်စီစနစ် bonding/joint ရှိသလားလို့ NUS က ဆရာကမေးလာတယ်။ ဥရောပမှာက ၁၅-၁၆ ရာစုရောက်တော့ အုတ်စီးအုတ်နင်းဖော်မြူလာရှိနေပြီ။ ဥပမာ English bonding, Flemish joint ဆိုတာမျိုးပေါ့။

အဲ့လိုတော့ ပုဂံခေတ်မှာမတွေ့ရဘူး။ ကုန်းဘောင် ခေတ်အထိလည်း မတွေ့မိသေးဘူး။ ဒါပေမယ့် တူညီတဲ့ စနစ်တစ်ခုရှိတယ်။ အဲ့ဒါက တိုးစီထိန်းညှိပီးစီတဲ့စနစ် Cantilever & Counterweight Technique ရှိတယ်ဆိုတာ သေချာတယ်။ အုတ်စီနည်းလို့ မြမ္မာမှုပြုရမယ်ထင်တယ်။ အဲ့ဒီအဆင့်ထိတော့ သုတေသနလုပ်ပီးဖြစ်လို့ ရဲရဲကြီးပြန်ပြောနိုင်လာတယ်။

ဒါပေမယ့် ဆက်လုပ်စရာတွေရှိသေးတယ်။ ရှေးအုတ်တွေနှင့် မြေသရိုးတွေရဲ့ အားသာချက်တွေမှာ ငလျင်ဒါဏ်ခံနိုင်ရည်ရှိ/မရှိတာ ဆိုတာမျိုးကို သက် သေပြရမယ်။

လုပ်နေတဲ့ သုတေသနအလုပ်တွေထဲမှာထပ်ပီးသက်သေပြချင်တာက ရှေးဘုရားတွေ ပြုပြင်ရာမှာ ခေတ်သစ်အုတ်တွေသုံးတာ မသင့်တော်။ ရှေးအုတ်ဆိုဒ်၊ ရှေးအုတ်ချပ်အတိုင်းသာ သုံးသင့်တာ။ ဒါမှ ငလျင်ဒါဏ်ကို အံတုနိုင်မှာ။

shaking table က ထိုင်းမှာ မရှိ။ NUS မှာ မရှိ။ NTU မှာသာရှိ။ ဘယ်လိုလုပ်ယူ ညှိယူရမယ် မသိသေး။ ညှိုနှိုင်းနေဆဲ။ ကဲ… ဒါလည်း ထားပါတော့။ သိပ်လေးသွားမှာစိုးလို့ ဒီလောက်ပါဘဲ။

ပုံကတော့ မန္တလေးကမိတ်ဆွေတစ်ယောက်ပို့ပေး လိုက်တဲ့ ငလျင်ဒါဏ်ခံခဲ့ရတဲ့ ကုန်းဘောင်ခေတ်
လက်ရာ အဆောက်ဦတစ်ခု။

Architectural_Engineering

Architectural_Heritage

Ko Kyu Lay Facebook post 22 May 2025 ငလျင်ကြောင့် ပြိုကျပျက်စီးသွားတဲ့ စစ်ကိုင်းတံတားဟောင်းကို လေ့လာရေးတစ်ခေါက်။
ချည်းကပ်လမ်း နဲ့ တံတား အနိမ့်အမြင့် 4′ ကွာသွားပါတယ်။
သံဘောင် Truss ကြီးတွေကိုလည်း အလွန်သဘောကျမိပါတယ်။

ချည်းကပ်လမ်းကနေ တံတားပေါ်ကို လှေကားတပ်ပေးထားရတယ်။