https://youtu.be/11I01jVACis?is=onYwTU9UKg-Vt5Ee
၁၉ ရာစု ကုန်းဘောင်ခေတ်နှောင်းပိုင်း၊ မြန်မာ့သမိုင်း၏ အလှည့်အပြောင်း အကျပ်အတည်း ကာလတွင် သမားရိုးကျ နန်းတွင်းအမတ်များ၏ အတွေးအခေါ်ဘောင်ကို ကျော်လွန်ကာ ကမ္ဘာ့အမြင်၊ သိပ္ပံအမြင်နှင့် ခေတ်မီနိုင်ငံရေး သဘောတရားများကို ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ချပြခဲ့သူတစ်ဦး ပေါ်ထွန်းခဲ့သည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကား အခြားမဟုတ်၊ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ပထမဆုံး ဒီမိုကရေစီနှင့် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အယူအဆကို စတင်မျိုးစေ့ချပေးခဲ့သူ ယောအတွင်းဝန် ဦးဖိုးလှိုင် ပင် ဖြစ်သည်။
သူ၏ ဘဝဇာတ်ကြောင်းသည် နန်းတွင်းနိုင်ငံရေး၏ သွေးစွန်းသော အရိပ်မည်းများ၊ ကြေကွဲဖွယ် ကံကြမ္မာ အလှည့်အပြောင်းများနှင့် ရစ်ပတ်နေခဲ့သည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ အနောက်ဝန် ဦးရွှေကျော်သည် သာယာဝတီမင်း၏ စိတ်ဖောက်ပြန်မှုနှင့် နန်းတွင်း အကောက်ကြံမှုများကြားတွင် မင်းမျက်သင့်ကာ ရက်စက်စွာ ကွပ်မျက်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ ဖခင်ဖြစ်သူ မတရား ကွပ်မျက်ခံရချိန်တွင် မောင်ဖိုးလှိုင်သည် ငယ်ရွယ်နုနယ်သေးသည့် အရွယ်သာ ရှိသေးသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်သည် သူ၏ နှလုံးသားထဲတွင် ပဒေသရာဇ် သက်ဦးဆံပိုင်ဘုရင်စနစ်၏ ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်ပုံနှင့် အာဏာကို အကန့်အသတ်မရှိ သုံးစွဲခြင်း၏ ဆိုးကျိုးများကို အနက်ရှိုင်းဆုံး ရိုက်ခတ်သွားစေခဲ့ပြီး နောင်တစ်ချိန်တွင် ဘုရင့်အာဏာကို ကန့်သတ်မည့် ဥပဒေစနစ်တစ်ခု ပေါ်ထွန်းလာစေရန် တွေးခေါ်ကြံဆရခြင်း၏ အဓိက စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တွန်းအားတစ်ရပ် ဖြစ်လာခဲ့သည်။
မင်းတုန်းမင်း ထီးနန်းရရှိပြီးနောက်၊ ဦးဖိုးလှိုင်သည် “မင်းလှစည်သူ” ဘွဲ့ဖြင့် ယောမြို့စား အတွင်းဝန် အဖြစ် ခန့်အပ်ခံရပြီး ရတနာပုံနေပြည်တော်၏ နိုင်ငံရေးစင်မြင့်ထက်တွင် အရေးပါသော နိုင်ငံရေးလက်ရုံးတစ်ဆူ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
သို့သော် သူ၏ လျင်မြန်လွန်းသော ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး လမ်းစဉ်များနှင့် ပွင့်လင်းရဲဝံ့လွန်းသော စရိုက်လက္ခဏာတို့ကြောင့် ရှေးရိုးစွဲ အစဉ်အလာကို တန်ဖိုးထားသော ပဒေသရာဇ် နန်းတွင်းအသိုင်းအဝိုင်းနှင့် မကြာခဏ အမြင်မကြည်လင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ရသည်။ သူ၏ ဘဝသည် ဘုရင့်အာဏာစက်နှင့် ဉာဏတိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲရသည့် မုန်တိုင်းထန်သော လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး၊ ရာထူးတိုးမြှင့်ခံရလိုက်၊ ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ကာ အကျဉ်းချခံရလိုက်၊ ပြန်လည်ခေါ်ယူ ချီးမြှောက်ခံရလိုက်နှင့် ဒီရေလိုမျိုး အတက်အကျ ကြမ်းတမ်းလှသော လောကဓံလှိုင်းတံပိုးများကို အကြိမ်ကြိမ် တွေ့ကြုံဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ ထိုကာလများတွင် ဦးဖိုးလှိုင်သည် “ဥတုဘောဇနသင်္ဂဟကျမ်း”၊ “ကာယနုပဿနာကျမ်း” နှင့် “ဝိမုတ္တိရသကျမ်း” စသည့် နက်နဲလှသော ပညာဉာဏ်၊ ဆေးပညာ၊ အတွေးအခေါ်နှင့် သိပ္ပံအမြင်များကို စာပေကျမ်းဂန်များအဖြစ် အပြင်းအထန် ရေးသားပြုစုခဲ့သည်။
နောက်ပိုင်းတွင်၊ “မြင်းကွန်း-မြင်းခုန်တိုင် အရေးအခင်း” ပေါ်ပေါက်ခဲ့ပြီး နန်းတွင်းစက်မှုတော်လှန်ရေး၏ အဓိကမောင်းနှင်အားဖြစ်သော အိမ်ရှေ့စံ ကနောင်မင်းသားကြီးကို ရက်စက်စွာ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ခဲ့ကြသည်။ ထိုအဖြစ်အပျက်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ခေတ်မီစက်မှုနိုင်ငံတော် တည်ဆောက်ရေး အိပ်မက်ကြီးတစ်ခုလုံးကို အမြစ်မှ လှဲသိမ်းပစ်လိုက်သည့် သမိုင်းဝင် ကြေကွဲဖွယ် ကပ်ဘေးကြီးတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။
မင်းတုန်းမင်း နတ်ရွာစံပြီးနောက်၊ သီပေါမင်း နန်းတက်လာသောအခါ နန်းတွင်းနိုင်ငံရေးသည် ပိုမိုသွေးထွက်သံယိုများပြားသော လမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိသွားခဲ့သည်။ ဆင်ဖြူမရှင် မိဖုရားကြီးနှင့် စုဖုရားလတ်တို့၏ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုအောက်တွင် တော်ဝင်မျိုးနွယ်ပေါင်း ၈၀ နီးပါး ရက်စက်စွာ ကွပ်မျက်သုတ်သင်ခံခဲ့ရသည်။ ဤသို့သွေးစွန်းသော အာဏာအကူးအပြောင်း ကာလကြီးအတွင်း၌ပင် ဦးဖိုးလှိုင်သည် “ဘုရင့်အာဏာကို ဥပဒေဖြင့် ကန့်သတ်ခြင်း” သာလျှင်တစ်ခုတည်းသော နည်းလမ်းဖြစ်သည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့သမိုင်းတွင် ပထမဆုံးသော ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေကြမ်းဟု တင်စားခေါ်ဝေါ်ကြသည့် “ရာဇဓမ္မသင်္ဂဟကျမ်း” ကို ပြုစုရေးသားကာ သီပေါမင်းထံသို့ ကိုယ်တိုင် တိုက်ရိုက် တင်သွင်းခဲ့သည်။
သို့သော် သီပေါမင်းသည် မိဖုရားများ၏ ချုပ်ကိုင်မှုအောက်တွင် ထိုခေတ်ရှေ့ပြေး အမြော်အမြင်ကြီးမားသည့် နိုင်ငံရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု စာတမ်းကြီးကို အကောင်အထည် မဖော်နိုင်ခဲ့ပေ။ ဦးဖိုးလှိုင်သည် နန်းတွင်းနိုင်ငံရေးမှ အပြီးအပိုင် ဖယ်ထုတ်ခြင်း ခံခဲ့ရသည်။ သူသည် မန္တလေးမြို့တော်မှ ထွက်ခွာကာ စစ်ကိုင်းတောင်ရိုးရှိ ရသေ့ကြီး ဦးခန္တီ တည်ထောင်ရာ တောင်တန်းများကြားတွင် သစ်ဝါးကျောင်းငယ်လေး ဆောက်လုပ်ကာ ဥပါသကာဝတ်ဖြင့် ဘဝ၏နေဝင်ချိန်ကာလများကို တရားဘာဝနာ ပွားများအားထုတ်ခြင်းဖြင့်သာ အေးချမ်းစွာ ကုန်လွန်စေခဲ့သည်။ အသက် ၅၃ နှစ်အရွယ်တွင် စစ်ကိုင်းတောင်ရိုး၌ပင် အေးချမ်းစွာ ကွယ်လွန်အနိစ္စရောက်ခဲ့သည်။
ယောအတွင်းဝန် ဦးဖိုးလှိုင်သည် သက်ဦးဆံပိုင် ပဒေသရာဇ်ခေတ်၏ အမှောင်ထုထဲတွင် ရှင်သန်ခဲ့ရသော်လည်း၊ သူ၏ ဉာဏ်ပညာသည် အနာဂတ် ရာစုနှစ်များစွာအထိ ထိုးဖောက်မြင်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့သည်။ သိပ္ပံပညာရှင်၊ အင်ဂျင်နီယာ၊ ဆေးကျမ်းပြုပညာရှိ၊ နိုင်ငံရေး အတွေးအခေါ်ပညာရှင်နှင့် မြန်မာ့ပထမဆုံး ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပိသုကာအဖြစ် သူ ချန်ရစ်ခဲ့သော အမွေအနှစ်များနှင့် သတ္တိပြောင်မြောက်သော သမိုင်းမှတ်တိုင်များသည် မြန်မာ့သမိုင်း စာမျက်နှာထက်တွင် ယနေ့တိုင် တောက်ပစွာ မော်ကွန်းထိုး တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
မှတ်ဖွယ်မှတ်ရာ စာပဒေသာ 