မောင်ကြုံတိုင်း၏ ဘဝအထွေထွေ

Health Matters for calcium score

နှလုံး ကျန်းမာရေးရာ အဖြေရှာ

ဦး ကျော်ဦး၏ Facebook post ပေါ်မှာ ဆွေးနွေးဖေါ်ပြထားသော နှလုံးကျန်းမာရေး နှင့်ဆက်စပ် နေသော Calcium Score နှင့်ပတ်သက်၍ သိလိုသည်များကို ယနေ့ အင်တာနက်ကမ္ဘာထဲမှ Chat GPT ကို မေးမြန်းခဲ့ရာတွင် Chat GPT မှ ဖြေကြားခဲ့သော နှလုံးကျန်းမာ ရေး ရာ အဖြေများဖြစ်ပါသည်.။

စိတ်ဝင်စားသူများအတွက်

ကူးယူ မျှဝေပေးလိုက်ပါသည် ။

( ဖေါ်ပြပါ ကျန်းမာရေးရာ အဖြေများကို ဆေးဝါးနှင့် ကျန်းမာရေးရာ ကျွမ်းကျင်သူ ဆ ရာ ဝန်ကြီးများ နှင့် မေးမြန်း ဆွေးနွေး အတည်ပြုသင့်ပါသည်. )

အေးမြင့် ( ညောင်တုန်း)

6 June 2025

ရည် ညွှန်း

Kyaw Oo Facebook ပေါ်မှ ဆွေးနွေးချက် စာများနှင့်

ChatGPT သို စုံစမ်းမေးမြန်းရရှိခဲ့သည့် အဖြေများ

၂၀၂၂ ဒီဇင်ဘာက အထွေထွေကျန်းမာရေးစစ်ဆေးခဲ့ရာ calcium score 1500 ခန့်ဖြစ်နေကြောင်း သိရသည်။ နှလုံးသွေးကြော အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ပိတ်နေကြောင်း ညွှန်ပြချက် ဖြစ်သည်။ ထို့ကြောင့် နှလုံးအထူးကုနှင့် ပြသရန် လိုအပ်သည်ဟု ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးသော ဆေးရုံက ပြောလိုက်သည်။ မိတ်ဆွေဆရာဝန်တစ်ဦးကို တိုင်ပင်သောအခါ နာမည်ကြီးနှလုံးအထူးကုတစ်ဦး၏ အမည်ကို ပြောကာ သူနဲ့ပြဖို့ အကြံပေးပါသည်။ အရင်က ပြခဲ့ဖူးသမျှ နာမည်ကြီးဆရာဝန်များသည် လူနာကို လုံလောက်စွာ စစ်ဆေးကုသခြင်း မပြုသည်ကို တွေ့ခဲ့ချိန်မှစ၍ နာမည်ကြီးအထူးကုများကို ရှောင်ခဲ့သော်လည်း မိတ်ဆွေဆရာဝန်က ညွှန်သဖြင့် သူပြောသော နာမည်ကြီးနှလုံးအထူးကုနှင့် ပြဖြစ်ခဲ့သည်။ နာမည်ကြီးပြီး လူနာများသော အထူးကုတို့ ထုံးစံအတိုင်း လက်ထောက်ဆရာဝန်နဲ့ အရင်တွေ့ပြီးမှ ဆရာကြီးနဲ့ တွေ့ရသည်။ ”ခင်ဗျားနှလုံးသွေးကြောကို angiogram ရိုက်ရမယ်။ လိုအပ်ရင် stent ထည့်ရမယ်။ Stent ထည့်ရရင် သိန်း ၁၀ဝ လောက်ကုန်မယ်။ မနက်ဖြန် ဆေးရုံလာတက်ပါ” ဟု ပြောသည်။ ပဲပြုတ်နံပြားဝယ်ဖို့ လမ်းထိပ်ထွက်တာတာတောင်မှ လမ်းထွက်မည့်အဝတ်ဝတ်၊ မိုးရွာမည့် အခြေအနေဆိုလျှင် ထီးယူ၊ ငွေကလည်း ၅၀ဝ၀ လောက် ထည့်ရသည့် ကရိကထများ ရှိသေးရာ အမောဖောက်နေတာလည်း မဟုတ်ဘဲနှင့် သိန်း ၁၀ဝ ရှာပြီး မနက်ဖြန်ဆေးရုံတက်ရမည်ဆိုတာကို ဘယ်လိုမှ မလိုက်နာနိုင်ပါ။

သို့နှင့် နာမည်မကြီးသေးသည့် အထူးကုနှင့် ပြသည်။ Angiogram ရိုက်သည်။ Stent ထည့်ဖို့မလို၊ ဆေးသောက် အစားအသောက် အနေအထိုင်ဆင်ခြင်ရမည်ဆိုတာလောက်နဲ့ ပြီးသွားသည်။ ကုန်ကျစရိတ်က ၁၀ သိန်းကျော်မျှ ဖြစ်သည်။ သူ၏ကုသမှုကြောင့် calcium score 1500 ခန့်ဖြစ်နေလျှင် angiogram ရိုက်၍ နှလုံးသွေးကြောမည်မျှပိတ်နေကြောင်း စစ်ဖို့ လိုသည်ဟု ဗဟုသုတရလိုက်သည်။

မနေ့က မိတ်ဆွေတစ်ဦးနဲ့ တွေ့တော့ အထက်ပါဗဟုသုတမှာလည်း မဟုတ်သေးဟု သိလာရပြန်သည်။ မိတ်ဆွေ၏ calcium score က 1800 ခန့် ဖြစ်နေသော်လည်း သူပြသော နာမည်မကြီးတကြီးနှလုံးအထူးကုက angiogram ရိုက်ဖို့ မလိုသေး၊ ဆေးသောက် အစားအသောက်ဆင်ခြင် အနေအထိုင်ထိန်းစသည့်နည်းဖြင့် ကုကြည့်ဦးမည်ဟု ဆိုသည်။ စိတ်ရှည်ပြီး လူနာကို အတော်ဂရုစိုက်သည့် အထူးကုဖြစ်ပုံရသည်။ လတ်တလော သူနဲ့ကျွန်တော်တို့၏ ယေဘုယျကျန်းမာရေးမှာ အတူတူပဲ ဖြစ်သည်။ သူ့ထက် calcium score နည်းသော ကျွန်တော်သာ ယင်းအထူးကုနဲ့ ပြသခဲ့ပါက angiogram ရိုက်ဖို့ လိုချင်မှလိုမည်ဟု ဆက်တွေးမိသည်။

မည်သို့ဆိုစေ၊ ရောဂါဖြစ်လာလျှင် လူနာများသော၊ လူနာကို စမ်းသပ်စစ်ဆေးမေးမြန်းရန် အချိန်မပေးနိုင်သော နာမည်ကြီးအထူးကုများကို ရှောင်သင့်သည်ဟူသော အယူအဆမှာ ပို၍ခိုင်မာသွားပါသည်။

Chat GPT နှင့် စုံစမ်း မေးမြန်းရရှိခဲ့သည့်အချက်များ

Aye

What is Calcium Score in Health Check and what is its relationship with heart diseases and blood vessel clog ?

Chat GPT

Calcium Score (also known as Coronary Artery Calcium Score, or CAC Score) is a specialized heart scan using a CT (computed tomography) scan to measure the amount of calcium deposits in the walls of the coronary arteries — the blood vessels that supply the heart muscle.

What Does It Measure?

It detects and quantifies calcified plaque. This plaque is made up of fat, cholesterol, calcium, and other substances found in the blood. Over time, it can harden (calcify) and narrow the arteries, leading to atherosclerosis (artery hardening).

How Is It Done?

• A non-invasive CT scan of the chest.

• Takes about 10–15 minutes.

• No contrast dye or injections are usually needed.

Scoring System (Agatston Score):

Score

Calcium Level

Heart Disease Risk

0

No calcium

Very low risk

1 – 99

Mild calcium

Low to moderate risk

100 -399

Moderate calcium

Moderate to high risk

400

Extensive calcium

High risk

Relationship with Heart Disease & Blood Vessel Clog:

1. Indicator of Coronary Artery Disease (CAD):

◦ Calcium in arteries suggests a buildup of plaque, which narrows arteries and can lead to angina (chest pain), heart attacks, or other heart problems.

2. Predictor of Heart Attack Risk:

◦ The higher the calcium score, the greater the risk of a future cardiovascular event.

3. Silent Risk Detection:

◦ Even if you have no symptoms, a high calcium score can uncover early signs of artery disease before it causes problems.

4. Guide for Treatment Decisions:

◦ Helps doctors decide whether lifestyle changes, medications (like statins), or further tests are needed.

⚠️

Limitations:

• It doesn’t detect non-calcified (soft) plaque, which can also cause heart attacks.

• Not recommended for everyone — usually for middle-aged people with intermediate risk, or those with family history but no symptoms.

✅

Who May Benefit From a Calcium Score Test?

• Age 40–70 with intermediate risk factors (e.g., high cholesterol, high blood pressure, diabetes).

• Family history of premature heart disease.

• Smokers or past smokers.

• People unsure whether they should start statin (cholesterol-lowering) therapy.

Summary in One Line:

The Calcium Score test is a quick, non-invasive way to detect early signs of coronary artery disease by measuring the amount of calcified plaque in your heart’s arteries — a direct indicator of your risk for heart attack or blocked vessels.

Would you like this explanation translated into Burmese too?

Aye

Yes please translate into Burmese ?

Chat GPT

အဆင်ပြေပါတယ်။ အောက်မှာ မြန်မာဘာသာဖြင့် ဖော်ပြပေးထားပါတယ်။

🫀

Calcium Score (ကယ်လစီယမ်စကိုး) ဆိုတာဘာလဲ။

Calcium Score (အခြားအမည်: Coronary Artery Calcium Score – CAC Score) ဆိုသည်မှာ နှလုံးသွေးကြောများထဲတွင် ကယ်လစီယမ်စုဆောင်းနေမှု (calcified plaque) ရှိ၊ မရှိနှင့် အရွယ်အစားကို တိုင်းတာပေးနိုင်သော CT scan ဖြင့် ပြုလုပ်သော စမ်းသပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

🧪

ဤစမ်းသပ်မှုက ဘာကိုတိုင်းတာသလဲ။

• အဓိကအားဖြင့် coronary arteries (နှလုံးသွေးကြောများ) ထဲတွင် ကြဲသွားသောအဆီ၊ ကိုလက်စထရော၊ ကယ်လစီယမ်၊ သွေးမှပါဝင်သောအခြားပစ္စည်းများ စုဝေးပြီး သွေးကြောကို မထူမန့်ဖြစ်စေသောအမှုန်များ (plaque) ဖြစ်လာသည်။

• ဒီ plaque တွေမှာ ကယ်လစီယမ်များ ပါဝင်လာလျှင် CT scan ဖြင့် မြင်နိုင်သည်။

🧾

Scoring (အမှတ်ပေးပုံ) – Agatston Score

နှလုံးရောဂါနှင့် သွေးကြောပိတ်မှုတို့နှင့် အပြန်အလှန်သက်ဆိုင်မှု

1. Coronary Artery Disease (CAD) ကိုညွှန်ပြသည်။

◦ Calcium စုဆောင်းမှုတွေဟာ သွေးကြောတွင်း plaque ရှိနေခြင်းဖြစ်ပြီး — ဒီအရာက သွေးလမ်းကြောင်းကိုကျဉ်းစေခြင်း၊ နှလုံးနာခြင်း (angina) သို့မဟုတ် နှလုံးဖောက်ခြင်း (heart attack) စသည့်ရောဂါများဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

2. အနာဂတ်တွင် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်မှုကိုခန့်မှန်းနိုင်သည်။

◦ Calcium score မြင့်လျှင်၊ နှလုံးဖောက်ခြင်းဖြစ်နိုင်မှု ပိုမြင့်သည်။

3. ပြသနာမဖြစ်ခင်စောစီးစွာ ရောဂါအန္တရာယ်ကိုဖော်ထုတ်နိုင်သည်။

◦ လူတစ်ဦးမှာ သွေးတိုး၊ ဆီးချိုစသည်ဖြင့် ရောဂါလက္ခဏာမရှိခဲ့ရင်တောင် calcium score မြင့်နေမယ်ဆိုရင် CAD ရှိနေချင်တယ်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

4. ကုသမှုဆုံးဖြတ်ရာတွင် အထောက်အကူပြုသည်။

◦ Score မြင့်နေပါက နည်းလမ်းပြောင်းရန် (lifestyle changes)၊ ဆေးဝါးကုသမှု (ဥပမာ – statins) စသည်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်နိုင်သည်။

⚠️

ကန့်သတ်ချက်များ

• အဆိုပါစမ်းသပ်မှုသည် မျှတသောအရွယ်အစားမရှိသေးသော plaque (soft plaque) များကိုမဖော်ထုတ်နိုင်ပါ။

• လုံးဝလုံခြုံတဲ့စမ်းသပ်မှု မဟုတ်ပါ – အလယ်အလတ်အန္တရာယ်ရှိသူများအတွက်သာ အသုံးဝင်သည်။

👤

ဘယ်သူတွေကို Calcium Score စစ်တာအတွက်သင့်တော်သလဲ။

• အသက် ၄၀ – ၇၀ ခန့်ဖြစ်ပြီး အနည်းငယ်ထက်ပိုသော နှလုံးရောဂါအန္တရာယ် ရှိသူများ

• မိသားစုထဲတွင် နှလုံးရောဂါ ဖြစ်ပြီးစောသူများ ရှိခဲ့သူများ

• ဆေးသောက်မလားဆိုတာ မသေချာသူများ (ဥပမာ – statin)

• ဆေးသမား၊ ဆေးမသောက်သူများ သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ ဆီးချိုဝင်နှင့် မသေချာသောအခြေအနေများရှိသူ

📌

အနှစ်ချုပ်

Calcium Score စမ်းသပ်မှုသည် သွေးကြောများတွင် plaque တွင်ပါဝင်သော ကယ်လစီယမ်၏ ပမာဏကို တိုင်းတာခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နှလုံးရောဂါ (Coronary Artery Disease) ဖြစ်နိုင်မှုနှင့် သွေးကြောပိတ်မှုအန္တရာယ်များကို စောစီးစွာ ခန့်မှန်းနိုင်သော စမ်းသပ်မှုဖြစ်သည်။

လိုအပ်လျှင် ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ cholesterol နှင့် Calcium Score တို့အကြား ဆက်နွယ်မှုကိုလည်း ရှင်းပြပေးနိုင်ပါတယ်။

Aye

ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ cholesterol နှင့် Calcium Score တို့အကြား ဆက်နွယ်မှုကိုလည်း ရှင်းပြပေးပါ

Chat GPT

🧬ဆီးချို (diabetes), သွေးတိုး (hypertension), နှင့် ကိုလက်စထရော (cholesterol) တို့သည် Calcium Score နှင့် များစွာစပ်လျဉ်းပြီး နှလုံးသွေးကြောတင်းကျပ်ရောဂါ (coronary artery disease) ဖြစ်ပွားစေနိုင်သော အဓိကအကြောင်းရင်းများဖြစ်ကြသည်။ အောက်တွင် အသေးစိတ်ရှင်းပြထားပါတယ်။

1. ဆီးချို (Diabetes) နှင့် Calcium Score

• ဆီးချိုသည် သွေးထဲတွင် သကြားဓာတ် များနေခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ သွေးကြောထဲရှိဆဲလ်များကို ထိခိုက်စေပြီး သွေးကြောအတွင်းဖက်ကိုဖျက်ဆီးတတ်ပါတယ်။

• ထို့ကြောင့် plaque (အဆီပမာဏများနှင့်ကယ်လစီယမ်တွေ့ပေါင်း) တည်ဆောက်မှုကို မြှင့်တင်စေပြီး၊ calcium score မြင့်လာစေနိုင်သည်။

• ဆီးချိုရှိသူများသည် calcium score 0 ဖြစ်နေစေသောသူများထက် သုံးဆမြင့်သော နှလုံးရောဂါအန္တရာယ်ရှိသည်ဟုလေ့လာမှုများအတည်ပြုသည်။

💓

2. သွေးတိုး (Hypertension) နှင့် Calcium Score

• သွေးတိုးသည် သွေးကြောများပေါ်တွင် ဖိအားအမြဲတင်ခြင်း ဖြစ်ပြီး၊ သွေးကြောအတွင်းဖက်ကို ချေးယွန်းသွားစေသည်။

• ဤသဘာဝလျှင် plaque buildup ဖြစ်စေနိုင်ပြီး၊ calcification (ကယ်လစီယမ်ဖော်ထုတ်မှု) ပိုမိုမြန်ဆန်စေသည်။

• သွေးတိုးသည် calcium score မြင့်မားသူများတွင် plaque တည်ဆောက်မှုနှုန်းကို တိုးစေသော အရေးကြီးသော risk factor ဖြစ်သည်။

🧪

3. ကိုလက်စထရော (Cholesterol) နှင့် Calcium Score

• အထူးသဖြင့် LDL cholesterol (မကောင်းသောကိုလက်စထရော) မြင့်မားခြင်းက plaque အကြွင်းအကျန်များဖွဲ့စည်းမှုကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

• ဒီ plaque တွေထဲမှာ ကယ်လစီယမ်ပါဝင်လာသောအခါ calcium score တက်လာသည်။

• HDL cholesterol (ကောင်းသော) များလာခြင်းက သွေးကြောသန့်ရှင်းရေးအတွက်ကောင်းကောင်းထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပြီး၊ calcium score ကိုလျှော့နိုင်သည်။

🧩

အကျဉ်းချုပ်ဆက်နွယ်မှု

📌

သတိပြုရန်

• ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ cholesterol များသည် တစ်ခုတည်းနဲ့တောင် calcium score တက်နိုင်သော်လည်း၊ အတူတူပါဝင်နေသောအခါ ပို၍ရောဂါအန္တရာယ်မြင့်သည်။

• Calcium Score မြင့်နေတဲ့သူတွေအတွက် statin စတင်ရန် သို့မဟုတ် နှလုံးဓာတ်ပုံ CT angiogram ဆက်လက်ပြုလုပ်ရန် စဉ်းစားသင့်ပါတယ်။

လိုလားပါက Calcium Score ကို လျော့ချနိုင်တဲ့ နေ့စဥ်ဘဝအပြောင်းအလဲများ (lifestyle changes) ကိုလည်းရှင်းပြပေးနိုင်ပါတယ်။

Aye

Calcium Score ကို လျော့ချနိုင်တဲ့ နေ့စဥ်ဘဝအပြောင်းအလဲများ (lifestyle changes) ကိုလည်းရှင်းပြပေးပါ

Chat GPT

အရေးကြီးတဲ့အကြောင်းဖြစ်တဲ့ Calcium Score လျော့ချနိုင်ရေးအတွက် Lifestyle ပြောင်းလဲမှုများ ကို အောက်တွင် မြန်မာဘာသာဖြင့် အသေးစိတ်ရှင်းပြပေးထားပါတယ်။

🧘‍♂️

1. စနစ်တကျ လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ခြင်း

• မျှတပြီး စဉ်ဆက်မပြတ်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေ (အပတ်စဥ် ၅ ရက်ခန့်၊ တစ်ရက်လျှင် ၃၀ မိနစ်)

◦ 🏃‍♀️ လမ်းလျှောက်ခြင်း

◦ 🚴 စက်ဘီးစီးခြင်း

◦ 🏊 ရေကူးခြင်း

•

• သွေးတွင်း ကိုလက်စထရောနည်းလာစေခြင်း၊ သွေးဖိအားကျစေခြင်း၊ သွေးလည်ပတ်မှုကောင်းစေခြင်းကြောင့် plaque တည်ဆောက်မှုကို လျော့နည်းစေသည်။

🥗

2. ကျန်းမာသော အစားအသောက်အရွေးချယ်မှု

✅ သုံးသင့်သောအစားအစာ

• အရွက်ဖျာများ၊ သစ်သီးအမျိုးမျိုး

• Omega-3 ပါဝင်တဲ့ ငါး (ဥပမာ – ဆယ်မွန်၊ မက်ကရဲရယ်)

• အဆီနည်းတဲ့နို့ထွက်စာ၊ အစေ့အရွက်များ၊ whole grains

• အကြော်၊ အဆီထဲစိမ်ထားသော အစားအသောက်များကိုရှောင်ခြင်း

•

❌ ရှောင်သင့်သောအရာများ

• Trans fat (အထူးသဖြင့် ရိုးရိုးမုန့်၊ ခရက်ကာများ၊ fast food)

• အများကြီး ချဉ်၊ ချို၊ ဆား တိုးပြီးသား canned food

🚭

3. ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း ရပ်ပါ။

• ဆေးလိပ်သည် သွေးကြောအတွင်းဖက်ကိုထိခိုက်စေပြီး calcification မြင့်စေသည့်အကြီးမားဆုံးအကြောင်းအရာ ဖြစ်ပါတယ်။

• ရပ်လိုက်ခြင်းဖြင့် နှလုံးနှင့်သွေးကြောဖိအားများသက်သာလာပြီး plaque ဖွဲ့စည်းမှုလျော့စေနိုင်သည်။

🧘‍♀️

4. စိတ်ဖိစီးမှု လျော့ပါ။

• မကြာခဏ စိတ်ဖိစီးမှုများသည် stress hormones များတက်စေနိုင်ပြီး သွေးဖိအားမြင့်စေနိုင်သည်။

• ထိုးသံယောင်၊ ဗုဒ္ဓဝတ်မှုန့်ဖတ်ခြင်း၊ အသက်ရှူနည်းများ၊ စိတ်အေးအေးနေရာတစ်ခုတွင် ခဏနားနေခြင်းစသည်ဖြင့် လျော့ချနိုင်သည်။

⚖️

5. ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းခြင်း

• BMI (Body Mass Index) ကို ၁၈.၅ – ၂၄.၉ ထဲတွင်ထားရန်

• အရည်အသွေးရှိသောအစာစားပြီး စနစ်တကျလှုပ်ရှားမှုနဲ့ overweight/obesity တက်မှုကိုကာကွယ်နိုင်သည်။

💊

6. ဆေးဝါးအကောင်းဆုံးသုံးခြင်း (အထူးသဖြင့် Statins)

• Calcium Score မြင့်သောသူများ အတွက် သက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်က statin (cholesterol ကျဆေး) သုံးရန်အကြံပြုနိုင်သည်။

• Statins သည် plaque အချို့ကို တည်ငြိမ်အောင်လုပ်ပေးနိုင်ပြီး ရှိနေသောအန္တရာယ်ကိုလျော့စေနိုင်သည်။

⏰

7. စဉ်ဆက်မပြတ် ပြန်စစ်ဆေးမှု

• Calcium Score တစ်ကြိမ်တိုင်းတာတာနဲ့ တိုင်းတာလိုက်တာမပြီးပါ။

• ဆရာဝန်နဲ့ညှိပြီး အချိန်အတော်ကြာပြီးမှ ပြန်စစ်ရန် တောင်းဆိုနိုင်သည်။ တစ်လှည့်ထဲက plaque များအလွန်အမင်းကျသွားခြင်း မဖြစ်နိုင်သော်လည်း၊ တည်ငြိမ်အောင်ထိန်းခြင်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

✅

အနှစ်ချုပ်

Calcium Score လျော့ချရန်အတွက် အဓိကမှာ — ကျန်းမာသောအစားအသောက်, လေ့ကျင့်ခန်း, ဆေးလိပ်မသုံးခြင်း, စိတ်ဖိစီးမှုလျော့ချခြင်းနှင့် ကျွမ်းကျင်ဆရာဝန်၏ ညွှန်ကြားမှုအတိုင်း ဆေးဝါးမှန်မှန်သုံးခြင်းတို့ဖြင့် plaque buildup ကို ထိန်းနိုင်ပြီး၊ နှလုံးသွေးကြောရောဂါအန္တရာယ်ကိုလျော့ချနိုင်ပါသည်။

လိုပါက ထူးခြားတဲ့ အစားအသောက်ဇယား (heart-healthy diet plan) တစ်ခုကိုလည်း ပြုစုပေးနိုင်ပါတယ်။

Aye

ထူးခြားတဲ့ အစားအသောက်ဇယား (heart-healthy diet plan) တစ်ခုကိုလည်း ပြုစုပေးပါ

Chat GPT

အတူတူလေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ လေ့လာမှုတွေနဲ့အတူ နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးအတွက်အထောက်အကူဖြစ်စေတဲ့ အစားအသောက်ဇယား (Heart-Healthy Diet Plan) တစ်ခုကို မြန်မာစားသုံးဖျော်ဖြေမှုနဲ့ ကိုက်ညီအောင် တစ်နေ့စာအတွက် ဥပမာအဖြစ် အောက်ပါအတိုင်း ပြုစုပေးထားပါတယ်။

🥗

နမူနာ – တစ်နေ့စာ Heart-Healthy Diet Plan

🌅 မနက်စာ (Breakfast – 7:30 AM to 9:00 AM)

• 🥣 အထုပ်ခြောက်သော oats ၁ဖွဲ့ + နွားနို့နည်းနည်း (low-fat milk)

• 🍌 သစ်သီးတစ်မျိုး (ဥပမာ – ငှက်ပျောသေးသေး ၁လုံး သို့မဟုတ် ပန်းသီး ၁လုံး)

• ☕ စသည်တော်တဲ့အနံ့သာရှိတဲ့ လက်ဖက်ရည် (green tea)

🟢 အာဟာရ: ဖိုင်ဘာကြွယ်ဝ၊ ကိုလက်စထရောချုပ်ညှိမှုအတွက်အကောင်းဆုံး

🕚 နံနက်လယ်အချိန် သော့စား (Mid-morning Snack – 10:30 AM)

• 🥜 မုန့်လုံးပတ် ၂ လုံး (boiled peas/cowpeas) သို့မဟုတ် အမဲသားငါးသားမပါသော ရေနွေးအစားအစာ

• 🥥 သစ်သီးသေးသေးတစ်မျိုး (သံပုယီ/စပါးလင်ခြောက် – potassium, antioxidants ကြွယ်ဝ)

🕛 နေ့လယ်စာ (Lunch – 12:00 PM to 1:00 PM)

• 🍚 အုန်းဆီမသုံးဘဲ ချက်ထားတဲ့ ဆန်တစ်ခွက် (whole grain rice ဖြစ်လေ့ရှိသော်ပိုကောင်း)

• 🥬 ရွက်ဖျာအချိုဓာတ်များတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက် ၂မျိုးခန့် (ဥပမာ – ကြက်ဉပွင့်၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ ဖရဲသီး၊ ခရမ်းသီး)

• 🐟 အဆီနည်းတဲ့ ငါးချက် (သို့မဟုတ်) အသားနည်းနည်းကြော်/ချက်

◦ ဥပမာ – စပျစ်ဆီ သို့မဟုတ် အချိုစိမ်မထားတဲ့ sunflower oil ဖြင့် ချက်ထားမှု

• 🧂 ဆားနည်းနည်း သုံးရမည်

🟢 အာဟာရ: ပရိုတိန်း၊ အမျှင်ဓာတ်၊ ဗီတာမင်၊ သံဓာတ်၊ အမိုင်အနုတ်ချုပ်ဖို့ အလွန်အသုံးဝင်

☕ ညနေအချိန် သော့စား (Evening Snack – 4:00 PM to 5:00 PM)

• ☕ သန့်ရှင်းတဲ့လက်ဖက်ရည် (green tea/black tea, no sugar or low sugar)

• 🥜 သောက်ကော၊ သစ်တောပင်စေ့ ၁ လက်ဖဝါးခန့် (unsalted nuts – walnut, almond)

• 🍊 သစ်သီးတစ်မျိုး (ဥပမာ – လိမ္မော် သို့မဟုတ် စပါးလင်)

🌇 ညစာ (Dinner – 6:30 PM to 8:00 PM)

• 🍲 ဆန်အနည်းငယ် (½ ခွက်သာ)

• 🥗 အရွက်ဖျာများတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက် + ပုစွန်သေးသေး / tofu

• 🥣 အပင်နို့ထွက် ပရိုတိန်း (အဲလ်မဏ့်နို့/soy milk)

• ❌ ဆီနဲ့ကြော်ထားတဲ့အစာ ရှောင်ရန်

• ❌ ငပိ၊ တူနာထုပ်၊ ပုစွန်ခြောက်စတဲ့ sodium ကြွယ်ဝတဲ့အစားအသောက် လျှော့ရန်

🛌 မအိပ်ခင် (Optional – 9:30 PM)

• 🥛 နို့အနည်းငယ် (low-fat milk)

• 🍌 ငှက်ပျော ၁လုံးသေးသေး (ကယ်လ်စီယမ်နှင့် မက်နီစီယမ်အတွက်အကောင်းဆုံး)

🟡

ထပ်မံသတိပြုရန်

1. ဆား၊ ဆီ၊ သကြား သုံးသပ်မှု လျော့သုံးပါ။

2. ရေနေ့စဉ် ၆ – ၈ခွက်အထက်သောက်ပါ။

3. အမြဲတမ်းအနည်းငယ်ပြီး စဉ်ဆက်မပြတ်စားခြင်းက သွေးသန်လှုပ်ရှားမှုကို ကူညီသည်။

4. alcohol, processed meat, salty snacks, soft drinks စသည့်အနုတ်များကို အလုံးစုံလျှော့ပါ။

လိုလားပါက ဤ diet plan ကို ၁ပတ်စာအဖြစ် ချဲ့ထွင်ရေးဆွဲပေးနိုင်ပါတယ်။ သို့မဟုတ် သင့်ရဲ့ ဆီးချို/သွေးတိုး/cholesterol အခြေအနေအပေါ်မူတည်ပြီး တိကျတဲ့ သင့်ကိုယ်ရေးအတွက် diet plan တစ်ခုရေးဆွဲပေးနိုင်ပါတယ်။

Aye

ကျေးဇူးတင်ပါတယ် Calcium Score (also known as Coronary Artery Calcium Score, or CAC Score) နှင့်ဆက်စပ်အကြောင်းအရာများ ရှင်း ပြတာအလွန်စုံပါတယ်

Chat GPT

မင်္ဂလာပါရှင့်၊

အကြောင်းအရာအလုံးစုံကို စိတ်ဝင်စားစွာ ဖတ်ရှုသဘောထားမှုအတွက် ကျွန်ုပ်အထူးကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

Calcium Score (CAC Score) နှင့်ဆက်စပ်အချက်များ—သွေးကြောရောဂါအန္တရာယ်၊ ဆီးချို၊ သွေးတိုး၊ ကိုလက်စထရော၊ Lifestyle ပြောင်းလဲမှုများ၊ နေ့စဉ်စားသောက်မှုပုံစံတစ်ခုထိပ်မံအောင်—အပြည့်အဝ နားလည်မှုရရှိနိုင်ရန်ကြိုးစားရွေးချယ်ရေးဆွဲခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဘယ်အချိန်မှာမဆို

• သင့် CAC Score ကို နားလည်ပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်သော ကြိုတင်ကာကွယ်မှု များ လုပ်ဆောင်လိုပါက

• သက်ဆိုင်ရာ စားသောက်မှုပုံစံများ၊ စိတ်ဖိစီးမှုလျှော့နည်းနည်းလမ်းများ၊ သွေးဖိအား/ကိုလက်စထရော ထိန်းချုပ်နည်းများ တစ်ခုချင်းစီကိုပင် အထူးအလေးထား၍ ထပ်မံရှင်းပြပေးနိုင်ပါတယ်။

ကျန်းမာရေးနှင့် သက်တမ်းအတွက် ကြိုတင်သတိပြုခြင်းက အကောင်းဆုံးကုထုံး ဖြစ်ပါတယ်။

တခြားဆက်စပ်ဘာသာရပ်များ (ဥပမာ – CT angiogram, Statin ဆေးအကြောင်း, သွေးကြောအတွင်း plaque နားလည်မှု) တို့ကိုပါ သိလိုပါက မေးမြန်းနိုင်ပါတယ်။

ကျွန်ုပ်အမြဲဆီလျော်အောင်၊ တိတိကျကျနဲ့ ပံ့ပိုးဖော်ပြပေးမည်ဖြစ်ပါတယ်။

🌿 ကျန်းမာချမ်းသာပါစေရှင်။

Aye

သိလိုတာတွေမေးတာတွေကို စနစ်တကျ ဖြေပေးတာ ဝမ်းသာစရာပါ

Chat GPT

အဲ့လိုပြောပေးလို့ ကျွန်ုပ်အတွက်လည်း ဝမ်းသာစရာအဖြစ်အပျက်ပါပဲရှင်။

သင်မေးတဲ့အကြောင်းအရာတွေကလည်း ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ နားလည်မှုတွေဖြစ်တာကြောင့် စနစ်တကျနဲ့ ရှင်းပြဖို့ တတ်သမျှကြိုးစားခဲ့တာပါ။

သိလိုတာများ၊ သိရန်ခက်ခဲနေတဲ့ဘာသာရပ်များ၊ သက်တမ်းအရွယ်အလိုက် အထူးဂရုပြုရန်လိုတဲ့ကျန်းမာရေးဗဟုသုတများရှိပါက

☘️ တိတိကျကျ၊ မြန်မာလိုနားလည်လွယ်အောင် ဆွေးနွေးဖော်ပြဖို့ အမြဲအသင့်ရှိပါတယ်။

လိုအပ်တဲ့အခါ

• သွေးတိုး၊ ဆီးချို၊ ကိုလက်စထရော

• အသက်အရွယ်အလိုက် အစာအသုံးအစား

• မျက်စိ/နှလုံးကျန်းမာရေး

• ရေမြေစိုက်ခင်း/စက်မှုအင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ သိပ္ပံနည်းကျအကြောင်းအရာများ

စသည့် တခြားဘာသာရပ်အကြောင်းမေးမြန်းလိုပါက၊ ယခုလိုပဲ တင်ပြပေးပါ။

📚 သင်သိလိုရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်အောင် မျှော်လင့်ပါတယ်။

ကျန်းမာချမ်းသာ၊ စိတ်အေးချမ်းပါစေရှင်။ 🙏✨

Aye

Bye နောက်တစ်ကြိမ်ထပ်တွေ့ကြသေးတာပေါ့

Chat GPT

တကယ်ပဲရှင်—နောက်တစ်ကြိမ်ထပ်တွေ့ကြမယ်ဆိုတာပဲ ယုံကြည်ပါတယ် 😊

သိလိုတာများရှိသမျှ ကိုယ်တိုင်သိရှိနားလည်နိုင်အောင်၊ အထောက်အကူဖြစ်အောင် ပံ့ပိုးဖော်ပြဖို့ တာဝန်ယူနေပါတယ်။

📌 သင့်အတွက်ပဲ ဖြစ်တဲ့အဖြေများနဲ့နောက်တစ်ကြိမ်ပြန်ဆုံဖို့ မျှော်လင့်နေပါမယ်။

အားလုံးအဆင်ပြေပြီး

🌱 ကျန်းမာချမ်းသာ ၊ စိတ်ပျော်ရွှင်မှုတွေနဲ့ နေ့စဉ်ဖြတ်သန်းနိုင်ပါစေရှင်။

နောက်မှာ ပြန်ဆုံမယ်နော်။ 👋😊

Aye

How many other types of Scoring System exist in health check to measure Calcium Score ( Coronary Artery Calcium Score ,or CAC Score ) like Agatston Score ?

Chat GPT

Great question! In clinical practice, the primary and most widely used scoring system for measuring the Coronary Artery Calcium (CAC) Score is the Agatston Score. However, there are other types of calcium scoring methods used for different purposes or in research contexts.

Here’s a breakdown of the main scoring systems related to CAC:

🧮

1. Agatston Score

(✅

Standard Clinical Method

• 📌 Most commonly used in clinical practice

• Developed by Dr. Arthur Agatston in 1990.

• Measures both the density and area of coronary calcium deposits on CT scan.

• The score is calculated by multiplying:

◦ The area of the calcified plaque (mm²)

◦ The peak Hounsfield unit (HU) (density) score:

▪ 130–199 HU = score of 1

▪ 200–299 HU = score of 2

▪ 300–399 HU = score of 3

▪ ≥400 HU = score of 4

◦

•

📊 Interpretation Example:

• 0 = No detectable calcium → Very low risk

• 1–100 = Mild calcium → Low risk

• 101–400 = Moderate calcium → Intermediate risk

🧮

2. Volume Score

• Also derived from CT scan, but it only measures the volume of calcified plaque.

• Calculated by summing the volume of each calcified lesion (regardless of its density).

• It is less sensitive to CT scan resolution changes and interscan variability than the Agatston score.

✅ Used in research and serial follow-ups where changes in calcified plaque volume are tracked over time.

🧮

3. Mass Score

• Measures the actual mass of calcium (in milligrams) present in the coronary arteries.

• Calculated based on both the density and physical volume, but expressed in mg.

• Requires more calibration of CT scanners and less commonly used clinically.

📌 Best suited for research purposes, or when comparing calcium levels between different CT scanners.

🧮

4. Percentile Rank (Age/Gender Percentile)

• Not a scoring method itself, but a way of interpreting Agatston Score.

• Compares an individual’s CAC score against a population reference (same age, sex, and ethnicity).

• Example: “Your score is at the 75th percentile” = your calcium burden is higher than 75% of your peers.

📈 Helps provide context to a raw Agatston score (especially useful if someone has a non-zero score at a young age).

Summary Table

Scoring System

Measures

Common Use

Clinical or Research

Agatston Score

Area × Density

Risk stratification

✅ Clinical standard

Volume Score

Total plaque volume

Plaque progression tracking

âž– Research/Follow-up

Mass Score

Calcium mass (mg)

Accurate interscan comparison

âž– Research

Percentile Rank

Comparison to age/gender norms

Contextual interpretation

✅ Clinical support

🟡 Bottom Line:

While the Agatston Score remains the gold standard in routine health checks and coronary risk assessment, Volume and Mass Scores are important in research settings and long-term tracking. Percentile ranking adds context and personalization to these scores.

Let me know if you’d like a Burmese translation or a diagram/table for easier understanding.

Referenced mail

နှခုံးသန်မာ လူကျန်းမာ 

Health Matters on Heart and Blood Vessels 

ဆရာကြီးများ နှင်မိ့ တ်ဆွေများ၏ နှလုံး သားရေးရာ နှခုံးသွေးကြောပြဿနာများ ရေးရာ အတွေ့အကြုံများရှိပါက 

သိရှိနိုင်လိုရန်ပါ မှှဝေ ပေး စေ လို သည်  ခင်ဗျား 

ကျေးဇူးဖြင့်

ပူးတွဲပါ

နှလု့းသန်မာ လူကျနိးမာ ရေးအတွက် 

မိတ်ဆွေကြီး ဦး  ကျော်ဦး၏ Facebook post ပါ  အတွေ့အကြုံများနှင့် 

နှလဲ့သွေးကြောပြဿနာများနှင့်ပတ်သက်၍ ယနေ့ အင်တာနက်ကမ္ဘာထဲမှ AI Chat GPT သို့ မေးမြနိးစု့စမိးသိ၇ဗှိ၇သည်များ ကို 

ကူးယူ မျှဝေ  ပေးပို့ လိုက်ပါတယ်.

အင်တာနက် ကမ္ဘာ ကြီးထဲက  AI Chat GPT က အမျိုးသားအသွင် မင်းနဲ့ငါဖြင့်ဝစ်ရင်းတနှိး ယခင်စ ကားပြောဆိုလာ နေခဲ့၇ာမှ 

ယခုအခါ  အမျိုးသမီးအသွင် ဖြင့် ယဉ်ကျေးစွာ’  ရှင် “ သုံး၍။ မြန်မာလို ပြန်  ပြောလာပါသည် 

အံ့စ*ာ AI 

၂၀ရာစုဖွား အဖိုးအိုတွေ လိုက်လို့မမီ ပြေးလေပြီ ဖြစ် နေတဲ့

ယနေ့ AI ခေတ်ကြီး ဖြစ်နေပါပြီ 

ယနေ့ ၂၁ ရာစု AI အင်တ နက် ခေတ်သစ်ကမ္ဘာကြီးပေါ်မှာ  

 ေ၇ှ့  သိုမသွားဘဲ ခေတါနောက်ပြန် သွားနေတဲ့   နိုင်င့တွေ တွေ့နေ၇တာ

 စိတ်မကောင်းစိတ်ဆင်းရဲစရာပါ။

အေးမြင့် ( ညောင်တုနိး)

7 June 2025 

My ayemyint.blog web pages